Hava Yolcusu Haklarınız: Uçuş Tazminatı Rehberi (2026)

Uçuşunuz 3 saatten fazla geciktiyse, iptal edildiyse veya istem dışı olarak uçağa kabul edilmediyseniz, tazminat almaya hak kazanabilirsiniz. Türkiye'den kalkan ya da bir Türk havayolu tarafından işletilen uçuşlar SHY-Yolcu Yönetmeliği kapsamındadır; Avrupa uçuşları ise EU261/2004 kuralına tabidir.

Uçuş mesafesine bağlı olarak uluslararası uçuşlarda 250 € ile 600 € (iç hatlarda 100 €) arasında tazminat söz konusu olabilir; yeter ki aksaklık havayolunun kontrolünde olsun. SkyRefund tüm süreci sizin yerinize, “No win, no fee” (kazanamazsak ücret ödemezsiniz) esasıyla yürütür.

Türkiye uçuşlarındaki haklarınız nelerdir? (SHY-Yolcu)

Türkiye'den kalkan uçuşlar — havayolu şirketinden bağımsız olarak — ve Türk havayolları tarafından Türkiye'ye ya da Türkiye'den işletilen uçuşlar SHY-Yolcu Yönetmeliği kapsamında korunur. Bu yönetmelik EU261/2004 ile paralel hazırlanmıştır, ancak kendi tazminat tutarlarına sahiptir. 3 saatten fazla varış gecikmesi, kalkıştan 14 gün önce uygun bir alternatif sunulmadan yapılan iptal ya da istem dışı uçağa kabul edilmeme durumlarında tazminat talep edebilirsiniz.

Tutarlar euro cinsinden belirlenmiştir; Türk lirası karşılığı, ödeme tarihindeki TCMB döviz satış kuru üzerinden hesaplanır. Örneğin İstanbul'dan Frankfurt'a (yaklaşık 1.866 km) Lufthansa ile yaptığınız ve son varış noktanıza 3 saatten fazla geç ulaşan bir uçuşta, 400 € tazminat söz konusu olabilir.

Önemli bir ayrıntı: yabancı bir havayolunun, yurt dışından Türkiye'ye yaptığı iniş uçuşları SHY kapsamında değildir. Yalnızca Türk havayolları, Türkiye'ye gelen uçuşlarda da bu koruma altındadır. Aşağıdaki tablo, hangi uçuşların SHY kapsamına girdiğini gösterir:

Uçuş gecikmesinde haklarınız

Son varış noktanıza 3 saatten fazla gecikmeyle ulaştıysanız ve gecikme olağanüstü bir hale bağlı değilse, uçuş mesafesine göre tazminat almaya hak kazanırsınız. Tutar, ilk kalkış ile son varış noktası arasındaki büyük daire (great-circle) mesafesine göre belirlenir.

3 saatlik gecikme eşiği, EU261 metninde açıkça yazmaz; bu kural Avrupa Adalet Divanı'nın Sturgeon kararından (C-402/07) doğmuştur. Bugün hem EU261 hem de onunla paralel hazırlanan SHY uygulamasında bu eşik esas alınır. Tazminat hakkının doğması için gecikmenin, mürettebat planlaması ya da teknik arıza gibi havayolunun kontrolündeki bir nedenden kaynaklanması gerekir.

Örnek bir durum

İstanbul–Berlin uçuşunuz, mürettebat eksikliği nedeniyle 4 saat gecikmeyle Berlin'e iniyor. Uçuş Türkiye'den kalktığı için SHY kapsamındadır ve mesafe 1.500–3.500 km bandında olduğundan 400 € tazminata hak kazanabilirsiniz. Gecikme havayolunun kontrolündeki bir nedenden (mürettebat planlaması) kaynaklandığı için olağanüstü hal savunması geçerli olmaz. Ayrıca beklerken yemek ve içecek gibi bakım haklarınız da devreye girer.

Uçuş iptalinde haklarınız

İlk uçuşunuz iptal edildiyse ve havayolu sizi son varış noktanıza geç ulaştırdıysa ya da yolculuğunuzu tamamlayamadıysanız, mesafeye göre 250 €–600 € tazminat talep edebilirsiniz. Tazminat, ayrıca sahip olduğunuz iade veya yeniden yönlendirme hakkının yerine geçmez; bunlar birbirinden bağımsız haklardır.

İptal durumunda üç seçenekten birini isteme hakkınız vardır:

• Bilet ücretinin tam iadesi (ve bağlantılı uçuşlarda, ilk hareket noktanıza dönüş uçuşu);
• İlk fırsatta, benzer taşıma koşullarında son varış noktanıza yeniden yönlendirme;
• Uygun olması hâlinde, sizin belirleyeceğiniz daha ileri bir tarihte son varış noktanıza yönlendirme.

Havayolunun tazminat ödeme zorunluluğu, iptali ne kadar önceden bildirdiğine bağlıdır. Örneğin İstanbul–Paris Air France uçuşunuz, kalkıştan 10 gün önce ve uygun bir alternatif sunulmadan iptal edildiyse, 400 €'ya kadar tazminat talep edebilirsiniz.

Havayolu şu durumlarda tazminat ödemek zorunda değildir:

• İptali kalkıştan en az 14 gün önce bildirdiyse;
• Kalkıştan 7–14 gün önce bildirdiyse ve planlanandan en fazla 2 saat erken kalkan, son noktanıza en fazla 4 saat geç ulaştıran bir alternatif sunduysa;
• Kalkıştan 7 günden az süre önce bildirdiyse ve en fazla 1 saat erken kalkan, en fazla 2 saat geç ulaştıran bir alternatif sunduysa.

Uçağa kabul edilmeme (denied boarding)

Geçerli bir biletiniz ve düzenli belgelerinizle check-in'e zamanında geldiğiniz hâlde uçağa alınmadıysanız — genellikle fazla rezervasyon (overbooking) nedeniyle — mesafeye göre 250 €–600 € tazminat alma hakkınız vardır. Örneğin İstanbul–Londra British Airways uçuşunda isteğiniz dışında uçağa kabul edilmediyseniz, 400 € tazminat söz konusu olabilir. Koltuğunuzdan gönüllü olarak vazgeçtiyseniz bu hak doğmaz.

Alt sınıfa yerleştirilme

Sizi satın aldığınızdan daha düşük bir sınıfta seyahat ettirirlerse, ilgili uçuşun bilet ücretinin belirli bir yüzdesini geri alırsınız: 1.500 km'ye kadar uçuşlarda %30, 1.500–3.500 km arası uçuşlarda %50, 3.500 km'den uzun uçuşlarda %75. Bu iade yalnızca alt sınıfta uçtuğunuz bölüm için geçerlidir, tüm yolculuk için değil.

Avrupa uçuşlarında haklarınız (EU261/2004)

Avrupa Ortak Havacılık Alanı (ECAA) ülkelerinden kalkan ya da bir AB havayolu ile bu ülkelere inen uçuşlar 261/2004 sayılı Tüzük (EU261) kapsamındadır. Bu tüzük; uzun gecikme, iptal, uçağa kabul edilmeme ve alt sınıfa yerleştirme durumlarında tazminat ve yardım için asgari standartları belirler. Tazminat, tıpkı SHY'de olduğu gibi mesafeye göre 250 €–600 € arasındadır ve EU261'in 7. maddesine dayanır.

Örneğin İstanbul–Amsterdam KLM uçuşu, bir AB havayolu tarafından işletildiği ve bir AB ülkesine iniş yaptığı için EU261 kapsamına girer.

Türkiye ile Avrupa arasındaki bir uçuş hem SHY hem de EU261'i tetikleyebilir. Bu durumda tazminatı yalnızca birine göre talep edebilirsiniz — hangisi sizin için daha avantajlıysa. Aynı aksaklık için iki ayrı düzenlemeden birden tam tazminat alınamaz; birinden ödenen tutar diğerinden mahsup edilebilir.

Diğer ülkelerdeki haklarınız nelerdir?

Avrupa dışında da, seyahatinizin kalkış ve varış noktalarına göre farklı düzenlemeler yolcu haklarınızı korur. Aşağıda en sık karşılaşılan üç bölgeyi özetledik.

Suudi Arabistan uçuşları (GACA)

Suudi Arabistan'dan kalkan (her havayolu) ya da Suudi merkezli bir havayolu ile Suudi Arabistan'a inen uçuşlar GACA Yönetmeliği kapsamındadır. Gecikmelerde 3–6 saat için 50 SDR'ye kadar (~61 €), 6 saatten uzun gecikmelerde 150 SDR'ye kadar (~183 €) tazminat söz konusudur. İptallerde tazminat, bildirim süresine göre değişir: kalkıştan 14–60 gün önce bildirilen iptallerde biletin %50'si, 14 gün ile 24 saat arasında bildirilenlerde %75'i, 24 saatten az süre önce bildirilenlerde %150'si. İstem dışı uçağa kabul edilmemede ise bilet değerinin %200'üne kadar tazminat talep edebilirsiniz.

Kanada uçuşları (APPR)

Kanada'ya, Kanada'dan veya Kanada içinde yapılan uçuşlar APPR Yönetmeliği kapsamındadır ve tazminat, havayolunun büyüklüğüne bağlıdır. Büyük havayollarında gecikme tazminatı 3–6 saatte 400 CA$ (~245 €), 6–9 saatte 700 CA$ (~430 €), 9 saatten fazlasında 1.000 CA$ (~616 €) düzeyindedir; küçük havayollarında bu tutarlar sırasıyla 125, 250 ve 500 CA$'dır. İstem dışı uçağa kabul edilmemede ise havayolu büyüklüğünden bağımsız olarak varış gecikmesine göre tazminat ödenir: 6 saatten az gecikmede 900 CA$ (~555 €), 6–9 saatte 1.800 CA$ (~1.110 €), 9 saatten fazlasında 2.400 CA$ (~1.480 €).

Brezilya uçuşları (ANAC)

Brezilya'ya, Brezilya'dan veya Brezilya içinde yapılan uçuşlar ANAC 400/2016 sayılı Kararı kapsamındadır. ANAC, gecikmeler için sabit bir para tazminatından çok bakım hakkına odaklanır: 1 saatten sonra iletişim desteği, 2 saatten sonra yemek, 4 saatten sonra (gece konaklaması gerekiyorsa) otel ve ulaşım. Sabit para tazminatı esas olarak istem dışı uçağa kabul edilmeme (preterição) durumunda gündeme gelir: yurt içi uçuşlarda 250 SDR (~305 €), yurt dışı uçuşlarda 500 SDR (~610 €). Bu tutar, yeniden yönlendirme veya iade hakkının yerine değil, ona ek olarak ödenir.

Ne zaman tazminat alamazsınız? (Olağanüstü haller)

Aksaklık, havayolunun makul önlemlerle önleyemeyeceği olağanüstü bir halden kaynaklanıyorsa tazminat hakkı doğmaz. Bu haller genellikle şunları kapsar:

• Uçuşu etkileyen kötü hava koşulları (fırtına, sis, kar, kuvvetli rüzgâr);
• Hava trafik kontrolü kısıtlamaları veya havaalanı personeli grevleri (havayolunun kendi personeli hariç);
• Siyasi istikrarsızlık, güvenlik tehditleri ve terör eylemleri;
• Kuş çarpması gibi dış etkenler.

Bir olayın gerçekten olağanüstü sayılıp sayılmadığı çoğu zaman tartışmalıdır. Hangi durumların olağanüstü sayıldığını olağanüstü koşullar rehberimizde ayrıntılı olarak inceledik. Önemli not: olağanüstü hâllerde tazminat ödenmese bile, bakım hakkınız (yemek, içecek ve konaklama) devam eder.

Uzman görüşü

SkyRefund'ın hukuk ekibine göre, havayolunun kendi filosunda ortaya çıkan teknik arızalar çoğu zaman “olağanüstü hal” sayılmaz ve tazminat hakkını ortadan kaldırmaz. Bu yaklaşım, Avrupa Adalet Divanı'nın Wallentin-Hermann kararına (C-549/07) dayanır: rutin bakımın parçası sayılabilecek teknik sorunlar, havayolunun olağan faaliyetinin doğasında olduğu için kural olarak muafiyet sağlamaz. Havayolu “teknik arıza” gerekçesiyle talebinizi reddederse, bu genellikle nihai bir ret değildir.

Bakım hakkınız nedir?

Uzun beklemelerde havayolu size ücretsiz bakım sağlamak zorundadır. SHY'de bu hak, mesafeye değil bekleme süresine bağlıdır: 2–3 saat beklemede sıcak/soğuk içecekler; 3–5 saat beklemede günün saatine uygun bir öğün; 5 saatten uzun beklemede öğün, ek içecekler ve hafif atıştırmalık. Bir gecelemenin gerekmesi hâlinde otel konaklaması ve havaalanı–otel ulaşımı da karşılanır. Ayrıca iki ücretsiz telefon görüşmesi, faks veya e-posta hakkınız vardır. Bakım hakkı, tazminata hak kazanmasanız bile geçerlidir.

Kaçırılan bağlantılı uçuşlar

Bir gecikme yüzünden bağlantılı uçuşunuzu kaçırdıysanız ve son varış noktanıza 3 saatten fazla geç ulaştıysanız, tazminat alabilirsiniz. Bu hak yalnızca uçuşlarınız tek bir rezervasyon koduyla (booking reference) alınmış, yani doğrudan bağlantılı olduğunda doğar. Ayrı ayrı satın alınan biletlerde durum farklıdır; ayrıntıları kaçırılan bağlantılı uçuş rehberimizde adım adım açıkladık.

Uçuşunuz aksadığında ne yapmalısınız?

Havaalanında atacağınız birkaç basit adım, tazminat talebinizi çok daha güçlü hâle getirir:

• Gecikme veya iptalin nedenini havayolundan yazılı olarak isteyin; sözlü açıklamalar sonradan değişebilir.
• Biniş kartınızı, rezervasyon onayınızı ve yaptığınız ek harcamaların (yemek, otel, ulaşım) fişlerini saklayın.
• Havaalanındaki bilgi ekranlarının, gecikmeyi gösteren saatlerin fotoğrafını çekin.
• Uzun beklemede yemek, içecek ve gerekirse konaklama talep edin — bunlar sizin hakkınızdır.
• Size sunulan iade kuponunu (voucher) imzalamadan önce dikkatli olun; bazı belgeler tazminat hakkınızdan feragat anlamına gelebilir.

Tazminat talebinizi ne zamana kadar yapabilirsiniz?

SHY-Yolcu Yönetmeliği tazminat talepleri için özel bir zaman aşımı süresi belirlemez; bu durumda genel Türk hukuku uygulanır. EU261 kapsamındaki uçuşlarda süre ülkeye göre değişir ve çoğu üye devlette birkaç yıldır. Hakkınızı kaybetmemek için başvurunuzu mümkün olduğunca erken yapmanız önerilir.

Ücret ödemeden kendim talep edebilir miyim?

Evet. Havayoluna doğrudan başvurup tazminatınızı kendiniz de talep edebilirsiniz; bunun için herhangi bir aracıya ihtiyaç yoktur. SkyRefund'ın %35 ücreti, süreci baştan sona yürütmesi karşılığındadır: uygunluk değerlendirmesi, havayoluyla yazışmalar, itiraz edilen dosyalarda hukuki takip ve gerektiğinde dava. Talebiniz sonuçsuz kalırsa herhangi bir ücret ödemezsiniz (No win, no fee). Yani kendiniz uğraşmak istemiyorsanız ya da havayolu talebinizi reddettiyse, riski üstlenmeden SkyRefund'a bırakabilirsiniz.

SkyRefund ile nasıl talep edersiniz?

Tazminat talebiniz SkyRefund ile üç adımda tamamlanır:

1. Uygunluğunuzu kontrol edin. Uçuş bilgilerinizi girin; hangi düzenlemenin geçerli olduğunu ve ne kadar tazminata hak kazandığınızı görün.
2. Belgelerinizi toplayın. Biniş kartınız, rezervasyon onayınız, havayolu ile yazışmalarınız ve varsa ek masraf fişlerinizi hazırlayın.
3. Talebinizi gönderin. Başvurunuzu SkyRefund üzerinden iletin; gerisini biz hallederiz.

Neden SkyRefund?

%98 başarı oranıyla SkyRefund, uçuş tazminatı talebini zahmetsiz hâle getirir; bu yüzden 2017'den bu yana 1 milyondan fazla yolcu SkyRefund'a güvendi.

8 yılı aşkın hukuki deneyimimizle, dünya genelinde yolcuların haklarını kullanmalarına ve hak ettikleri tazminatı almalarına yardımcı oluyoruz. SkyRefund “No win, no fee” (kazanamazsak ücret ödemezsiniz) esasıyla çalışır; standart ücretimiz toplam tazminat tutarının %35'idir. 12 dilde ve 6 farklı yargı bölgesinde (Birleşik Krallık, AB, Kanada, Suudi Arabistan, Brezilya ve ABD) hizmet veriyoruz.

Sıkça sorulan sorular

Uçuş gecikmesi için ne kadar tazminat alabilirim?

Uçuş mesafesine bağlı olarak uluslararası uçuşlarda 250 € ile 600 € arasında tazminat alabilirsiniz. Son varış noktanıza 3 saatten fazla geç ulaşmanız ve gecikmenin havayolunun kontrolünde olması gerekir. SHY iç hatlarında tazminat 100 €'dur.

SHY-Yolcu Yönetmeliği hangi uçuşları kapsar?

SHY, Türkiye'den kalkan tüm uçuşları (havayolu şirketine bakılmaksızın) ve Türk havayolları tarafından Türkiye'ye ya da Türkiye'den işletilen uçuşları kapsar. Yurt dışından Türkiye'ye gelen yabancı havayolu uçuşları bu kapsamda değildir.

Türk Hava Yolları veya Pegasus gecikmesinde tazminat alabilir miyim?

Evet. Türk havayolları tarafından işletilen uçuşlar SHY kapsamındadır. 3 saatten fazla varış gecikmesi, havayolunun kontrolündeki bir nedenden kaynaklanıyorsa, mesafeye göre 100 €–600 € tazminat talep edebilirsiniz.

Havayolu bana kupon (voucher) teklif etti; kabul etmeli miyim?

Dikkatli olun. Bazı iade kuponları veya anlaşma belgeleri, imzaladığınızda tazminat hakkınızdan feragat ettiğiniz anlamına gelebilir. Kabul etmeden önce koşulları okuyun; emin değilseniz, önce uygunluğunuzu ücretsiz kontrol ettirin.

Olağanüstü haller nelerdir ve tazminatı nasıl etkiler?

Olağanüstü haller; kötü hava, grev, güvenlik tehdidi, hava trafik kısıtlamaları gibi havayolunun kontrolü dışındaki durumlardır. Bu hallerde tazminat ödenmez, ancak bakım hakkınız (yemek, içecek, gerekirse konaklama) devam eder. Havayolunun kendi teknik arızaları çoğu zaman olağanüstü hal sayılmaz.

Türkiye–Avrupa uçuşunda hem SHY hem EU261'e göre iki kez tazminat alabilir miyim?

Hayır. Böyle bir uçuş her iki düzenlemeyi de tetikleyebilir, ancak tazminatı yalnızca birine göre — hangisi daha avantajlıysa — talep edebilirsiniz. Aynı aksaklık için çifte tam tazminat mümkün değildir.

Eski bir uçuşum için hâlâ tazminat alabilir miyim?

Çoğu zaman evet. SHY özel bir zaman aşımı süresi öngörmez; EU261'de ise süre ülkeye göre değişir ve genellikle birkaç yıldır. Yine de geçen süre kanıt toplamayı zorlaştırabileceğinden, başvurunuzu geciktirmemeniz önerilir.

Tazminat başvurusu ne kadar sürede sonuçlanır?

Süre, havayoluna ve dosyanın karmaşıklığına göre değişir. Havayolu talebi kabul ederse sonuç birkaç hafta içinde alınabilir; itiraz edilen ya da hukuki takip gereken dosyalar daha uzun sürebilir. SkyRefund süreci baştan sona yürütür ve sizi bilgilendirir.

Kaynaklar

• SHY-Yolcu Yönetmeliği (Havayolu ile Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik) — mevzuat.gov.tr
• 261/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü (EU261) — EUR-Lex
• Avrupa Adalet Divanı — Sturgeon (C-402/07) ve Wallentin-Hermann (C-549/07) kararları
• GACA Yolcu Haklarını Koruma Yönetmeliği — gaca.gov.sa
• Kanada Hava Yolcu Koruma Yönetmeliği (APPR, SOR/2019-150) — laws.justice.gc.ca
• ANAC 400/2016 sayılı Kararı — anac.gov.br

SkyRefund Hukuk İşleri Başkanı Darina Kovacheva tarafından incelendi.

Son inceleme: 1 Temmuz 2026