Hava Yolcusu Haklarınız

261/2004 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü (AT) genel kurallarını tespit eder ve tazminat ve uçağa kabul edilmeme, uçuş iptali, uzun gecikme ve alt sınıfa yerleşitrme durumunda yolculara yardım sağlanması hakkında minimal standartları belirler.

Tüzük, Avrupa Ortak Havacılık Alanı (“ECAA”) ülkelerinde geçerlidir, yani 27 Avrupa Birliği üyesi ülkelerde, Guadeloupe, Fransız Guyanası, Martinique, Réunion adası, Mayotte, Saint Martin, Azorlar, Madeira adası ve Kanarya adaları dahil, ve Arnavutluk, Bosna-Hersek, İzlanda, Kosova, Makedonya Cumhuriyeti, Karadağ, Norveç, Sırbistan, artı İsviçre, İngiltere.

Eğer ECAA ülkelerinden birinin kanunlarına uygun olarak kayıtlı olan havayolu uçağında ECAA ülkesinden veya ECAA ülkesine seyahat ediyorsanız, ve uçuşunuz ile ilgili aşağıdakilerden biri tespit edilirse:

• uzun gecikme,
• uçuş iptali,
• uçağa kabul edilmeme, ve/veya
• alt sınıfa yerleştirme,

tazminat alma hakkınız vardır.

Türk Hava Yolları uçuşlarındaki haklarınız

Türkiye’de aktarma noktası bulunan uçuşlar SHY Yolcu Yönetmeliği kapsamına girer. Bu düzenleme; Türkiye’den kalkan ya da Türkiye’ye inen ve Türk havayolu şirketi tarafından işletilen uçuşlar için geçerlidir.

EU261’e benzer şekilde, uçuş mesafesine bağlı olarak 250 € ile 600 € arasında tazminat alma hakkınız olabilir. Aşağıdaki durumlardan biri yaşanmışsa tazminat talep edebilirsiniz:

• Varış noktasında 3 saatten fazla uçuş gecikmesi
• Kalkıştan 14 gün içinde, uygun bir alternatif sunulmadan yapılan uçuş iptali
• Aşırı rezervasyon gibi nedenlerle istem dışı uçağa kabul edilmeme (denied boarding)

Tazminat hakkının doğması için aksaklığın; mürettebat planlaması veya teknik arızalar gibi havayolunun kontrolü altındaki nedenlerden kaynaklanması gerekir. Bu koşullar sağlandığında yolcu olarak tazminat talep etme hakkınız vardır.

Gecikme

Son varış noktanızın 3 saatten fazla gecikme ile varmanız durumunda, gecikme olağanüstü bir duruma bağlı olmadığı sürece, aşağıdakilere hakkınız vardır:

Uçuş iptali, gecikme veya uçağa kabul edilmeme durumunda kazandığınız haklar:

1. Bilet ücretini geri alma / Geri dönüş uçuşu

• Bağlantılı uçuşunuz olduğu durumlarda da bilet ücretini geri alma – ilk fırsatta ilk uçtuğunuz noktaya uçuş;
• İlk fırsatta karşılaştırılabilir taşıma koşulları altında son noktaya yönlendirme; veya
• Yer olup olmadığına bağlı karşılaştırılabilir taşıma koşulları altında daha geç tarihte son noktaya yönlendirme.

2. Hizmet (bakım hakkı)

• yemek ve içecekler;
• otele yerleştirme (gerektiğinde) ve havaalanı ve konaklama yeri arasındaki ulaşım hizmeti;
• ücretsiz iki telefon görüşmesi, faks mesajı veya e-posta hizmeti.

Uçağa kabul edilmeme

Eğer check-in işlemi için geçerli rezervasyon ve düzenli belgeler ile zamanında geldiysen ve uçağa kabul edilmeme durumunda, aşağıdaki tutarlarda tazminat alma hakkınız vardır:

Uçuş iptali

Eğer ilk uçuşunuz iptal edildiyse ve havayolu sizi son varış noktanıza gecikme ile yönlendirdiyse veya yolculuğunuzu tamamlayamadıysanız tazminat alma hakkınız vardır, tazminat hakkı durumları:

Havayolu sizi uçuşun iptal edildiğinden:

• uçuş tarihinden 14 gün önce haberdar ettiyse;
• 14-7 gün önce haberdar ettiyse, havayolu size planladığınız uçuştan 2 saatten fazla geç olmayan ve varacağınız son noktaya 4 saatten fazla gecikmeyle varmayacağınız alternatif uçuş teklifinde bulunduysa;
• Uçuştan 7 gün önce haberdar ettiyse, havayolu size planladığınız uçuştan 1 saatten fazla geç olmayan ve varacağınız son noktaya 2 saatten fazla gecikmeye varmayacağınız alternatif teklifinde bulunduysa;

havayolu tazminat ödemek zorunda değildir.

Havayolu uçuşun olağanüstü haller yüzünden iptal edildiği kanıtı gösterirse, size tazminat ödemek zorunda kalmaz. Olağanüstü haller kötü hava koşulları (uçuşu etkileyen meteorolojik şartlar), grev, siyasi istikrarsızlık, terör eylemleri, güvenlik tehlikesi ve diğerlerini kapsayabilir.

Uluslararası uçuşlarda haklarınız nelerdir?

Avrupa uçuşları dışında da dünya genelinde hava yolcusu olarak çeşitli haklara sahipsiniz. Seyahatinizin başlangıç ve varış noktalarına bağlı olarak farklı yasal düzenlemeler yolcu haklarını korur. Aşağıda, Avrupa Birliği dışındaki bazı önemli ülkelerde geçerli olan hava yolcu haklarını özetledik.

Suudi Arabistan uçuşlarındaki haklarınız

Suudi Arabistan’a veya Suudi Arabistan’dan yapılan uçuşlar GACA Yönetmeliği kapsamında korunur. Suudi Arabistan’a iniş yapan uçuşlarda tazminat hakkı, yalnızca Suudi Arabistan merkezli havayolu şirketleri tarafından işletilen uçuşlar için geçerlidir.

Aşağıdaki durumlarda tazminat talep edebilirsiniz:

• 3 saatten fazla uçuş gecikmesi
• Kalkıştan 60 gün öncesine kadar yapılan uçuş iptalleri
• Uçağa kabul edilmeme
• Alt sınıfa düşürülme
• Pistte 3 saatten fazla bekleme
  
  

Tazminat miktarı, yaşanan aksaklığın türüne göre değişir:

• 3–6 saat gecikmelerde: 50 SDR’ye kadar (~61 €)
• 6 saatten uzun gecikmelerde: 150 SDR’ye kadar (~183 €)
• Kalkıştan 60 gün ile 24 saat öncesi arasındaki iptallerde: bilet fiyatının %50–%150’si
• Uçağa kabul edilmeme durumunda: bilet fiyatının %200’üne kadar
  
  

Uçuş iptali ve uçağa kabul edilmeme durumlarında, tazminat yalnızca sunulan alternatif uçuşu kabul etmediğiniz takdirde talep edilebilir.

Kanada uçuşlarındaki haklarınız

Kanada’ya, Kanada’dan veya Kanada içinde gerçekleştirilen uçuşlar (aktarmalı uçuşlar dâhil), Kanada Hava Yolcu Koruma Yönetmeliği (APPR) kapsamında korunur.

Havayolunun sorumluluğunda gerçekleşen uçuş aksaklıklarında, varış gecikmesinin süresine ve taşıyıcının büyüklüğüne bağlı olarak maddi tazminat alma hakkınız olabilir.

Uçuş gecikmesi veya iptali durumunda talep edilebilecek tazminatlar şunlardır:

• 3–6 saat arası gecikmelerde: 125 CA$ (~77 €) – 400 CA$ (~245 €)
• 6–9 saat arası gecikmelerde: 250 CA$ (~155 €) – 700 CA$ (~430 €)
• 9 saatten uzun gecikmelerde: 500 CA$ (~308 €) – 1.000 CA$ (~616 €)
  
  

Ayrıca, uçağa kabul edilmeme durumunda, havayolunun büyüklüğünden bağımsız olarak 900 CA$ (~555 €) ile 2.400 CA$ (~1.480 €) arasında tazminat talep edebilirsiniz.

Brezilya uçuşlarındaki haklarınız

Brezilya’ya, Brezilya’dan veya Brezilya içinde yapılan uçuşlar, ANAC’ın 400/2016 sayılı Kararı kapsamında korunur. Bu düzenleme, havayolunun milliyetine bakılmaksızın Brezilya havaalanlarından kalkan tüm tarifeli uçuşlar (yurt içi ve yurt dışı) için geçerlidir. Bireysel koltuk satışı yapılan charter uçuşlar da kapsama dahildir.

Uçuş gecikmesi veya iptali durumunda yolcular; gerekirse yemek kuponu, otel konaklaması ve otele ulaşım gibi hizmetlere hak kazanır.

Maddi tazminat, yalnızca uçağa kabul edilmeme durumlarında talep edilebilir:

• Yurt içi uçuşlarda: 250 SDR’ye kadar (~310 €)
• Yurt dışı uçuşlarda: 500 SDR’ye kadar (~620 €)

Diğer düzenlemelerde olduğu gibi, tazminat talebi yalnızca uçuş aksaklığının havayolunun sorumluluğunda olması hâlinde mümkündür.

Alt sınıfa yerleştirme

Alt sınıfa yerleştirme durumunda, uçuş mesafesine göre bilet fiyatından belirli bir yüzdesini geri alma hakkınız olacak:

1. %30 – 1 500 km’ye kadar uçuşlar için;
2. %50 – 1 500 km’den fazla ECAA uçuşları (ECAA ve Fransa’nın denizaşırı toprakları arasındaki uçuşlar dışında) ve 1 500 km ve 3 500 km arası diğer tüm uçuşlar;
3. %75 – 3 500 km’den fazla diğer tüm uçuşlar için.

Sadece daha alt sınıfa yerleştirildiğiniz uçağın bilet fiyatını talep edebilirsiniz (tüm yolculuk için değil, bağlantılı uçuşunuz olduğu durumlarda).

Kaçırılan bağlantılı uçuşlar

Eğer gecikme yüzünden bağlantılı uçuş kaçırdıysan ve uçuştan son varış noktanıza 3 saatten fazla gecikme ile varmanız durumunda, tazminat alma hakkınız vardır.

Bu hakkınız, sadece uçuşlarınız direkt bağlantılı ise, yani uçuşlarınız bir rezervasyon kodu (booking reference) ile olduğu zaman doğar.